CHIM AH CUN MU LUNGFAH LO AWK ATTHA LO: KHUA BAWI PU CHAN HRE

Chin miphun kan covo kong ah ka ruah mi thil tete. Pakhatnak. A hlan Pu Ne Win chan ah Chinram ah cozah zung, Chin ramkulh thing chuahnak (ခ်င္းျပည္နယ္ သစ္ထုတ္လုပ္ေရး႐ုံး) pahnih cu Chin ramkulh cozah tawlrelnak in tuah ding ti a rak si ko nain Chinram ah chiah loin Sagaing ramthen Kalaymyo le Magwe ramthen Gangaw Peng Sengdu khua ah nihin ni tiang chiah a si.

Cu thing chuahnak zung nih Chinram thathnemnak petu si loin Chinram thingkung mansung vialte laknak caantha le hriamtha tu a rak si ai. Cu Chinram min put in an rak chiah mi thing chuahnak zung min in Chinram thingkung mansung tha hna cu kum fatin an lak peng. Ahnu ah Chinram rumnak si lo in sifaahnak a petu zung tu ah a cang ai.

Kalay in Gangaw in Mandalay tiang i nan hmuh mi (zakhat chung ah cheukhat te hmanh nan hmuh lai lo) khi Chinram le Chin vawlei in a chuak mi thing lawngte an si.Chin ramkulh thing chuahnak zung min bunh in kan ngeihmi pahnih kan sungh pin ah kan thingram, suikhur hna kan sungh citcek rih.

Pahnihnak. 2009 kum hrawng ah kan ram thenkhat hna cu titaw ram (သစ္ေတာပိုင္ေျမ) ah an chiah dih i hlan pupa hna nih tlak mi khua, lo, dum, loram le lei tiang in tittaw upadi tang ah an tla dih ai. Phung lut in tuah a har tuk cang ruang ah sifak pawl covo (အခြင့္အေရး) kan sungh dih nain Kawlram lei nih cun kan Chin ramri lonh in kan ram ciacia ko ah an duh chung in lo, dum, lei, hna an rak tuah. Chin cozah a holh lo.

Nai 2020 Sep 2 ah (ni thla ka palh kho) ah tuahmi Chin ramkulh Hluttaw meting ah Sagaing ramthen cozah nih Tedim Peng le Tonzang peng ramchung i lo, lei, dum hna cu tittaw ram sinak in an chuahpiak hna i phungning in (တရားဝင္) pungsan 7 an tuah piak hna. Asinain kan Chinram cia ah cozah nih nihin ni tiang Chin miphun kan tuah piak kho hna lo tiah lung fakngai in kan Chin MP pakhat nih a chimh khah.Kan Chinram cia ah kan vawlei kongkau ah phunglut in nawl kan ngei kho lo. Nawlngeihnak um lo in kan sungh hoi ko.

Pathumnak. Kan ramri kong ah kan Chin ramri cu Chindwin in chaklei tiang a rak si. Cucu Miraang nih an kan tuah piak mi nihin tiang kan kut ah a um ve caah tuanvo ngeitu sin ka rak pek hna. Gangaw, Thilin in chaklei tiang, cu ram cu nihin kan Chinram hnarcheu deng tiang a si. Chin miphun ramri pawng ah a ummi khua te lei then khat hna pawl cu Chinram le Kawl ramri hmanh ah buai awk le lungfahnak pelpawi hmanh ngei ruam loin, kanmah lila khua khat le khua khat kan i buai rih. Hihi ruah ah Chinram caah sunghzatlak le ngaihchia ngai a si ko.

Hi bantuk kan tonmi nih a chuah pimi cu ka theih tawk ah Annta khua, Zipia khua, Zawngnak khua, Setaw khua, Chinkin khua, Aungthaza khua, hna le Chin vawlei i a um mi khua minung hna nih Chin miphun bochannak a zorter i miphun dang bochannak lungput a chuah ter kho. Hmailei ah cun kan vawlei in kan miphun in kan ngunkhuai kan sungh cikcek lai a fiang cia ko.

Palinak. Zeihmanh nawl kan rak ngeih lo ning hi – Chinram thanchonak caah inn le lo, zung hna saknak caah kan ram cia i a ummi thing-hak hmanh Chin cozah nih phunglut nawl an rak ngei loning. Ti awk tha lo, tuah lo awk, tha lo, cu si kaw kum khat chung i inn lo le zung saknak ca i an lak mi thing hna khi phunglut le ngunkhuai in chuak/lut seh law Hakha i an luh pimi hna thing-hak man in hmuh mi ngunkhuai nihhin khuate khua 100 hi cu thanchonak a pek, a tuah khawh lai tiah ka zumh. Asinain phung luh lo tuin a luhchuah caah a karlak eihmuartu rumnak tu a rak si ai. A poi hringhran ko.

Panganak. Chinram cu misifak kan si caah sifak nih cun motor hna, saikel hna cit le cawk cio kan duh ve. Parado mortor cu License cia cun sin 300 in sing 400 renglo a si. License lo cun sing 50 in song 100 kar lawng a si. Kan Kawlram, ram thenkhat pawl nih cun anmah ramthen ca cit ding in an cozah nih phunglut an tuah piak hna. Cozah caah nawlngeihnak a um pin ah an cozah ngunkhuai a thahnem pi tuk. Sifak caah thok in ramthen le ramkulh nawlngeihnak covo tiang a chuahpi khotu cozah hi mipi nih kan herh ko.

Biadonghnak: Kan ramri, kan miphun, kan thingram, kan vawlei, kan holh, kan ca, kan savo a um cia nak hmunhma ah zeihmanh tawlrel khawh lo, nawl ngeih khawh lo le Chin cozah nih an thutdan le cabuai cung tiang hmanh uknak nawl an ngeih lo ning kong chim ahcun mu lungfah lo awk a tha lo. Chan Hre (Bungzung Khuabawi, Hakha Peng). Laknak. CNLD, Hakha-Thantlang

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*