U THEIN SEIN NIH BIAHALNAK ATUAH LIO AH KHAN ZEITINDAH AN TI

2008 Phunghram Pi Hi Party Politcs Tuahnak Cauk A Si Lo, Remdaihnak (Peace) Cauk Kan Ti Khawh. Kan bia tlawmte in van pehta tthan usih, kawlram luatnak hmuhawk ah a muisam ,a pungsan a hong langh pah cang tik Kawl rawm mi le Tlangcung mi hnatlaknak cahrenh a rak herh. Aung San nih Kawlrawn lawng luatnak la loin Tlangcung he hmunkhat ah luatnak lak i ifonh a rak ngiar peng hna.

Tlangcung hnatlaknak tel loin le minsen thu loin Kawlram ah khumhkhawh a rak si hrimhrim loh. Cu ruang ah minsen thut i, luatnak hmuh hnuah zeitindah khua kan sak kun hna lai timi biahrenh an rak tuah. Cu biahrenh cu Panlung Agreement kan ti tawn mi kha si.Mah hi ca um ruang ahhin Kawlram nih luatnak kan hmuhkhawh, Luatnak kan hmuh hnu kum 10 ah cun kan cahrenh ning in kalte lai ti zong an telh chih. Mirang nih luatnk kan pek hna ah cun Phunghram pinan ngeih ta hau, Phunghram loin luatnk pek khawh si lo a ti hna.

Cutik ah 1945 ah khan hlutdaw thimnak an tuah i mah hna nih cun 1947 phunghrampi kha an suai, kha an suai tik ah an cahrenh kha telh awk a tlak mi kha an rawn chih. 1948 ah khan luatnak cu kan van hmuh khawh. Cauk ning in thimnak an tuah khawh 1952 khan an awt, General first election si, kumli term khat a si caah 1956 ah an term a dih.

Voi hnihnak thimnak cu an awt than i cozah a kai than kum 2 hrawng an kal ah an buai ngai i Inn hngak Cozah hna 1958 i a hong chuahnak si. Sihmanhsehlaw,1960 kum phak tik ahcun thim tthan cu a za tthan.Voi thumnak thim si cang. hi kum thimnak hi tih a rak nung taktak minung tampi an rak tlau. Kawl catial thiam mi pawl nih an ttial ngam lomi a tam ngai. Thimnak a dih cozah a kai than. 1962 an hong phanh ah Ram a buai ngai. A ruang tlawmpal in ka van langhter lai.

Pakhatnak. 1960 thim lio ah U Nu nih tei lo lai a phang ngai. A party kha pa 2 ah an i cheu cang. Cu caah Daw Khin Kyi nih message pa hnih a pek pa khatnak cu kawl biaknak hi ram biaknak ah ka ser lai ti ah mipi na kamh hna lai.Pahnihnak.Kawlram chung Kala pawl paoh paoh rammi sinak kan pek hna lai ti zong a rak kamh hna ti si. Kha biakam kha Kawlran mipi nih leichia cawh in an van cawh. A lu a ling dih.

Pathumnak. Tlangcung mi nih 1952 -1962 kum hra (10) kan tlinh cang kan biakam a tling cang. Kan biahren a tling cang tiah hluttaw chungah lungmit in an van thuat ve hoi. A pending ah an chiah tawn nain biahren cu a hmual a fak. Palinak.Cu lio ah kawlram ah thlichia, ruah chia nih inn 20000 Thongkul hrawng a rak hrawh i Cozah nih phaisa a ngei ti fawn loh. Hi kong ahhin Nihin tiang kan buaimi hi van langhter ka duh.

Kha lio, kan sachoh ahkhan Thlaurau (spirit) phun 2 in a um i Tlangcung mi zong, Kawlrawn mi zong nih fiang taktak in an hmu kho loh. Tuni tiang zong fiang taktak in an hmu kho loh. Cu kong cu vanlanghter kai timh mi cu a si. Tu tiang zong Daw Suh nih a hmu kho lo hlah maw ti awk in a um.Cu buainak cu USDP U Thein Sein le Tlangcung hriamtlai bu an i ton ahkhan kan buainak a hram cu an hmuh khawh. Cucu zeidah si ti ahcun tlangcung mi nih luatnak (Independence) lak lio i kan sachoh ningin ti kha kan au peng i cucu kawlrawm mi nih an pom kho ti loh.

Kanmah tlangcung mi zong nih kan i timh taktak lomi le kan paw chungah a um taktak lomi kha kan au peng. Sachoh ningin kan ti peng (agreement of spirit/s) kawl nih an ttihmi le an duh lomi (independrence) kha sachoh ning kan ti chung paoh cu ai tel peng.Cu caah panlung agreement kan ti peng tikah kum 70 hrawng kan buainak si. U Thein Sein nih cabuai cung biaruahnak a van ser tikah khan independence hi nan i tim taktak maw? tiah bia a hal hna i Independence cu kan i tim ballo an ti. Cu si ah Ralkap sawngpoh Duhtavuan (ဒိုတာ၀န်အေရးသုးံပါး) hi teh zeitindah nan ruah tiah a hal hna i a kan dawn lo tiah an leh hna.

A ruang cu (70) cancer zawtnak kha a leng ah an chiah cang tinak si. Kan buainak a ruang (political conflict ) kha an hmuh cang i a lengah an chiah ta cang. Federal kong lawngin an ceih cang. An lam a tluang ngai cang. Lunghrinhnak a um ti loh. An duh mi vialte cu catlap in an chuahpi i pa khat hnu pa khat an i cohlang. Chapter (7) pohmah in 51 an tuah khawh. Ramkhelh kong biaruah lio ah kahtilonak hmelchunhnak ah minsen kan thu lai i (NCA) sachoh kan ti lai an ti.

Cu cauk chung ahcun federal kong khumh khawh chung an khumh cang. Minsenthu pa lai pawl tampi an phan cang. Kawlram tuanbia ah philhkhawh lo ding tuanbia sunglawi, palai ah USA, UN, China, India, Thai Ambassadors tampi an phan. Vawlei pi nih an lawmhpituk. Kawlram party kip upa an i tel dih 700 leng kai an si.Kan ram ah Ni Ceu dawh a chuak cang lai kan ti, Ramtang Sianghnuai vialte Inn ah an lawi cang lai kan ti. Inn sianghnuai vialte an i lawmtuk, an hirha a kok i an tha a nuam, mipi nakin a rak ing deuh mi hrat cu Kaphnih karlak ah lunglomhnak Ni a tlang.

A ni an van phuan cang. Cu ti ni le caan ah a si lai an van ti ah zan a rak i hngilh kho lomi Tarnu a rak um.Innpa vomkah ah innpa an i hngilh kho lo ti ban tuk kan chuak. Zeitindah bia ka tuah khawh hna lai tiah zan khuadei khua a ruat! Kan ram te hi mi vanchia maw kan si ko rua. Tarnu thinlung ah hrawknak lam a hmuh ai, Maw van law, Ram mipi nih a ngian kan thei ti lo. A caan a nai deuh deuh Tarnu cawlcangh kan i veng kho ti lo. Ramtang mi pawl nan min thu hlah uh! Kei zong ka thu ve lai loh i keimah cozah ka si tikah nan thut te lai.

Ram mipi kan hruttuk, Ram mipi bochan in a chim ngam, zeitluk ttihnung bia dah si? A party ahcun ngafuan bang a hlok in kan i hlok cuahmah ko. Cu lio ahcun a lei a hartuk, thisen chuahnak a si. Tlangcung hriamtlai Unau rual an i cheu dih. A tthen nih an pom i a cheu nih an pom lo. A pommi unau rual nih lam kan tlau tthan lai zum hlah usih! Duh hlah usih! An ti. Minung i bochan le hngatchan cu Tarnu zong a tlau kho mi pei si cu!. U Thein zong a tlau kho mi a si.

Minung hngatchannak cun kan sachoh tu hi kan Holy Bible a si lai. A phichuak a tthatuk tiah mi cheuh nih an pom. Chaklei hriamtlai pawl nih an duh ve ti lo Tarnu bia hi a hman ko lai. Amah pei ram mipi nih an bawh cio ko cu. Cozah a kai taktak ko lai. Amah timi kan ngeih lo ahcun cozah a si colh ko lai i a kan tuahpiak duh sual lai loh. Amah cozah kai hngak ko uh si an ti.Tlangcung unau rual Nichuah le Nitlak in an ithen. Tarnu bia ruang ah Daihnak cahrenh an tuah duh ti lo.

A cheu chumte lawng nih Daihnak cahrenh min an thut cang.. U Thein Sein le a nau le rual vawleipi hmai ah mit-aunak an thei lo. Van an zoh a sang khun cang. Vawlei an zoh ah a pit. An caah vawlei cu a muih in a mui. Ningzah lawng hlah, an thin cu meittil linh in a lin. Thazang in cawl awk a ttha ti fawn lo. Cu vialte hmaika le vawleipi hmai ah ningzak mualpho in an hmaika lawng an bih i lukhun in an to ko. Cu vialte cu tlangcung mi nih kan ruat duh lo. Amah ko cu Sathu tho bomh in kan bomh rih.

Kawl nihcun an theih ko zong h i theihter lo khawh si. Tlangcung mi tel nihcun rak iven ding. Hrut virver te khua a sami kan si. Ka thinhan tukah ca pakhat ka rak ttial. CNF/A luhlio ah innchung ah a ummi kan rak um lo. Kan Bawipa Jesuh Khrih kha Jerusalem a luh lio ahcun mipi nih Hosana, Hosana Hosana tiah an rak au nain Rom ralbawi kut a phak tikah ahcun Hosana tiah a aumi mipi hna nih Vailam ah khenh ko, vailam ah khenh ko tiah an aunak aw a thleng mi mipi he kan idannak a um lo tiah October 15.2015 ah ka rak ttial phah. Credit: Siang Lian Hmung