SALAI VAN KUNG NIH ARIAN TTUAN HAWI VUANTTHAN PAWL BIA A CAH HNA

CDM Tuah lo Vuantthan sin biariah, Ralkap cozah chia nan duh maw tiah in hal hna usihlaw ka duh ko a ti ding nan um lai ka zum lo. Sicun zeiruangah zung nan kai rih kun vun in ti hna usihlaw nan kan leh ding mi cu hi rian te hi heih kan nunnak kan rawlkheng a si cu, zei cozah a kai hmanh ah tthatein rian a ttuan ding kan si cu, kan lungchung cun kan duh tuk ko nain fale le chungkhar kan ngeih caah a si cu tibantuk phuntam lengluang nan kan leh cio lai ti khi ruahdamh khawh a si.

Keimah hi vuantthan a ttuan ve mi ka si i chungkhar a ngei i an fapa dawt taktak ka si. Cucaah nan dirhmun kan dirhmun a fiang taktak ve mi a chung minung ka si.Ralkap cozah chia dohnak dingah a ttha bik mi lam le a hluhchuah dingmi rian cu CDM a si ti cu nan i fian kan i fian cio mi a si.Cuti nan i fian cuahmah ko buah ziah hen na zunglei an panh khawh rih? Ralkap cozah thapek in a kuttang ah ziah rianttuan kal nai thawh rih?

Tuhi mipi caah kan lu kan phum caan a si cang lo maw? Ka hawi na tlai sual lai. Caan ttha na ngeih lio ah mipi leiah dir in CDM rak tuah ve hrimhrim mu. CDM tuah lo mi minung zawn kan i ruah piak lo ruangah siloin ralkap cozah a nunnak tihna a si tiah nan theih kan theih mi an ti hna chah rak kan bawmh ve hrimhrim seh ti kan in duh caah a si.

Tihna chah na kan bawmh duhnak dingah sawmnak nawl le aukhuanhnak nawl (covo) kan ngei i kan chim mi zeirel lonak nawl (covo) na ngei ve.Tu lio caan ah karlak minung kan um lo, zeilei na ttan lai? Na duh i thim. Zung na kai cun ralkap lei ttang na si i na kai lo cun mipi lei ttang na si., cucu biafiang khirkher te a si. VK, Vuanthok, MoE. Credit: Salai Van Kung.

Dr. Lian Hmung Sakhong Cabia: Civil Disobedience Movement (CDM) le Lai Peih: Pakhatnak. CDM cawlcanghnak hi Lai Pei he aalo. Lai Peih ban tuk te in thachung ngerh in kan peih hna ahau. Pahnihnak. Lai Peih ah patthong le patthong an ni peih ah cun: anthazaang aa khah caah, Vangkhen in cuai riangmang in hliah cukmak tei cu ahar ngai. Cu cah patthawng seh kan peih lai ti asi ah cun; Thachungngerh hman ahau. Thachungngerh hman ah cun atha asau deuh mi le alung atthawng deuh mi le alung asau deuh mi nih tei asi.

Pathumnak. Cu caah, CDM in kan peihmi Ralkap pawl hi, an tha atthawng maw? Anlung tah atthawng maw? Anlung zong asau maw? Vangkhen in maw kan cawi hna lai, thachung in dah kan ngerh lai, ti kan theih ahau. Palinak. Min Aung Hlaing nih atu ban tuk in “Election” ah atei ko mi, Nawlngeihnak (Anna, Power) pek duh loin, Ralkap thazaang in Nawlneihnak Alak (Military Coup) mi aruang bik cu: Attih caah asi. Min Aung Hlaing attih bik mi cu: Rohingya pawl an miphunpi tein ci-hmih (Genocide) ding in, athah anawn hna ruang ah ICJ (International Court of Justice) ah thircingcik in an hraui ding kha asi.

Panganak. Ralkap nih Rakhiangram ah aum mi Rohingya pawl an ci-hmih ding in an tuk, an thah hna. Cucaah, Min Aung Hliang le ralbawi pawl cu The Hague ah thircingcik khih le hruai in, “International Court of Justice” (ICJ) ah chuah pi ding an si. Cuti an chuah pi tik hna ah, Min Aung Hlaing cu, Milosevic ban tuk khan hri in ahngawng thlai asi ko lai. Cucu, Min Aung Hliang nih attih bik mi asi.

Paruknak. Min Aung Hlaing atu tiang The Hague ah ICJ kal khawh lo ding in akhamh tu cu, Daw Aung San Suu Kyi asi. Atu cu Min Aung Hlaing nih amah akhamhtu lila alei rawi tik ah, atthutnak thing-nge amah nih asaam ban tuk asi cang. Hiti atuah mi zong hi, Aung San Suu Kyi hi, Min Aung Hlaing akhamh ruang ah Vawleicung pumpi in sawisel atawng. Laksawng an pek cia mi viate zong chuh lengmang asi. Nobel Prize hmanh lakpiak tthan uh, tiah an au. Cu tik, atu Election atei rih ii, 2nd Term ah hin cun, Min Aung Hlaing khamh ti lo in, amah luatnak le mintthatnak lak tthan tu aa zuam cang lai, tiah ruah asi. Cucu Min Aung attih bik mi asi.

Pasarihnak. Min Aung Hlaing nih “Attih” tuk bu in atuahmi thil asi caah, fawi tein angol lai lo. Amah kha hri in hngawngthlai nak cha cun; Kawlram mipi million (50) meisa chung burh kha angam deuh. Kawlram ah minung million (50) thih kha zei ah arel lo. Cucaah, kan ruah ding cu; Min Aung Hlaing pakhat luatnak caah maw, Kawlram mi muning million (50) meisa chung burh cu kan tuar ko lai? Ka tuar kho lo. Kan doh velai. Amah tu The Hague ah kuat attha deuh.

Pariatnak. Atu CDM kan tuah mi hi, Vawleicung tuanbia ah atthawng bik mi CDM asi. Hinak in atthawng deuh mi, ram pumpaluk mipi ii tel dih mi hi aum bal lo.Ganhdi chan lio hmanh ah India ah hi tluk hin arak tthawng lo. Asi nain, India ah cun, Gandhi hruainak thawng in anlung asau. Anlung atthawng. Anmahnak in atthawng deuhmi British Empire pi an peih ii, achung in atha an ngerh. Lungsau tein, ral ttha tein, achung tha an ngerh ii, ahnu ah cun Lai Peih thachungngerh bang, India nih meithal le hriamnam in atthawng deuh mi British Empire pi cu atei ko.

Pakuanak. Atu zong, kan lung atthawn, kan lung asau, Lai Peih in Min Aung Hlaing le Kawl Ralkap cu, como tein an chungtha kan ngerh hna ii, kan peih hna ah cun kan tei hrimhrim hna lai. Pahranak. CDM cu, hriamnam hmang lo in doh mi, non-violence movement asi. Kan Bawipa Zisu Kri nih hriamnam hmang lo tein, Vailamtung aput ban tuk asi. Lungsau tein, thinfual bu tein, hriam le nam hman lo tein, kan thinhunnak zong isum usi law, ding le fel tein kan Vailam kan put ah cun Luatnak le Teinak cu kan hmuh hrimhrim ko lai. Dr. Lian Hmung Sakhong

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*