DR CHUM AWI: NLD A SUNGH AHCUN RUAHCHANNAK ADIH LAI

Dr Chum Awi: NLD A Sungh Ahcun Ruahchannak Adih Lai. NLD party an sungh ahcun Kawlram Politics cu freedom a um lomi, self-determination caah ruahchannak a um lomi, rialdiittu uknak, aa ser tthan lai. Cucu 2008 constitution ah a um cang. Freedom, Democracy, le Self-determination ruahchannak a ngeimi vialte nih National League for Democracy cu dirpi a hau.

Kawlram politics dingfel tein a kal khawhnak caah USDP a silomi midang paoh cu NLD lawnglawng ttanh ding a si. USDP party lawng nih NLD cu a tei lem lai lo. Tlangcung Party ee, kanmah party ee, a dangdang party ee, timi vialte hna nih NLD party cu election an sungh ter cang lai. NLD party a sungh ni cu Kawlram politics a dih ve. Ruahchannak a dih cang lai.

Relchih:Khuaruahhar awk hruaitu. Hruatu timi ah hin political party hruaitu pawl lungput le ruahnak hi chimduhmi a si. Miphun thanhchonak le rampi thatnak a tuahtu le tuah a duhmi minung hi Politician (politisian) ti a si. 1962 – 1988 tiang ralkap nih a kan uk. 1988 in buainak a thawk i 1990 ah thimnak tuah a si. Mipi party NLD le a Kawi party pawl nih teinak an hmuh. Ralkap nih Power (nawlngeihnak) a ap duh ti lo. 1993 in ralkap uknak phunghrampi ser an thawk. 2008 kum Nargis lioah fehternak tuah a si.

2008 phunghrampi fehter a si cang hnu cun Kawlram cu ralkap kut tangah kan um than dih tinak si cang. Hlanlio i cakei, vom, misual tibantuk kan rak tih tuk tawnmi kha kan philh dih i 1988 in 2010 tiang cu ralkap kan tih bik caan a si. Nu pawl ca zong tihnung a si, pa pawl ca zong kuli phorhter ruangah tihnung a si. Cu caan cu Cakei le Vom hmanh kan tih ti lo. Mikhual cazin an chek zantim dar 1, 2 hrawngah Innshin doh (အိမ်ရှင်တို့) mikhual cazin kan chek lai tiah, zan khuadei thinphang in kan um caan a si.

Ahopoh, zei miphun poh ralkap ka tih lo a timi miphun hruaitu, politician, hruaitu pakhat hmanh an um lai lo. 2010 thimnak tuah a si lioah NLD nih cun 2008 phunghrampi a pomh lo caah ka lut lai lo a ti cang. NLD Alliance party
pawl Arakan National League for Democracy, Shan National League for Democracy le Zomi Congress for Democracy pawl cu NLD bantukin thimnak an lut ve lo. CNLD belte zumh tlaklo dirhmun ah a um cang.

1990 ah NLD he Kawi a rak si ve nain CNLD timi party min hmanh a um ti lo, an tlautak dih. USDP UEC nih thimnak a lut lomi party vialte cancel (hrawk) a si lai tiah phuannak a ngei i NLD hi 2010 lioah a lut lo caah hrawk a si ve. 2012 Caan-karlak thimnak a lut tikah Party Registration tuah than a si. 2008 phunghrampi a um chung cu kan ram hi ralkap kut chungah kan um zungzal lai timi hi lungfimmi poh hngalh dih a si.

Ralkap nih zeitin a kan uk ti cu Kawlca in kan tial cang. Tial cawk a si ti lo caah ka langhter ti lai lo. 2008 phunghrampi a um chung cu kan ram ah Daihnak a um lai lo, Federal Democracy a um lai lo, Federal Union a um lai lo. NCA timi zong a min lawng a si. Result a chuak lai lo. NLD upa zong ralkap lungput an hngalh ve ko lai. Mipi dihlak kan lungfim cang seh. 2008 phunghrampi hi na pomh maw, remh or a thar ser si sehlaw na duh lai maw tiah Kawlram chung party hruaitu vialte hal dih si sehlaw ka duh lo, remh ka duh, a thar zong ka duh an ti dih ko lai nain doh ding kong pakhat hmanh an ruat ti lo.

Midang kut in rul tlaihter duh (သူတပါးလက် ဖြင့်မြွေဖမ်းချင်) an si dih. 2008 phunghrampi hi an duh taktak lo ahcun party policy ah langhter dih ding a si. Kawlholh in ‘pasat.ka phaya:.phaya:,leh ka ka:ya:ka:ya: (ပါးစပ်ကဘုရားဘုရား၊လက်ကကားယားကားယး) timi bak si ko. An ka nih 2008 phunghrampi hi kan duh lo an ti, an tuahmi thil nih phundang pi a si. NLD nih ralkap uknak in luat ding a duhmi hi party dang vialte an duhpi ve ko nain NLD party cu tanh duh loin ralkap tu an tanh tikah khuaruahhar ngaingai a si.

Democracy phunghrampi kan ngei cang ahcun mah le duhmi party tanh ding le cawlcang cio ding si ko. Atu cu ralkap salsinak chungah kan um rih timi hngalh buin luatnak lam kawl duh lo, ralkap uknak a dirkamtu USDP he Kawi ser duhmi lungput kan zoh tikah kan ram hruaitu pawl hi an ka nih cun miphun dawtu, ram dawtu an si dih nain practical ah cun kum (5) caah anmah pumpak thatnak le nawlngeihnak ca lawng khua a ruatmi miphun hruaitu le party hruaitu an sining a fiang tuk.

Kanmah chan ah kan hmuh khawh lo hmanhah kan tefa chan tal daihnak, remhnak, hnangamnak, thanhchonak an hmuh khawh nakhnga tiin ralkap uknak in luat khawhnak caah miphun dih lak le mipi dihlak nih NLD tanh dih ahcun ni khatkhat cu Miphun dihlak kan Covo cio kan hmuh hrimhrim ding a si. Nikum kha NLD nih zeihmanh a tuah kho lo caah ralkap he komh ahcun kan cawlcang kho deuh lai tiin NLD doh in Ralkap a tanhmi party pawl hi ralkap uknak chungah zungzal a nuam khomi party le hruaitu an sining fiang tein hmuh khawh a si.

Kan ram le miphun dawtu ka si tiah aukhuang ciammam i ralkap uknak tangah kum (10) ca hmanh si lo, kum (5) calawng ram le miphun a dawtmi, kum (5) ca lawng thatnak tuah a timhmi party hruaitu pawl lungput hi khuaruahhar ngaingai an si. Cu hruaitu pawl party ah na tel ve maw? Na tel ve ahcun khuaruahhar awk hruaitu le minung ah na tel ve lai. Laiki Chozah cattialmi asi.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*